Fatma Genç
Fatma Genç is actrice. Ze speelt de rol van Irmak in de NCRV-serie SpangaS, een serie over de leerlingen en leraren op het fictieve Spangalis College. Het gaat over de overgang van basisschool naar middelbare school, over het dragen van hoofddoekjes, over feesten en sportdagen, vriendschappen en ruzies. Fatma was, toen ze zelf nog op school zat, actief in de Nationale Jeugd Raad en dan vooral als procesbegeleider van het Nationale Jeugd Debat (NJD), een prima manier om jongeren in contact te brengen met politiek. Nu is ze ambassadeur van het NJD en Nationale Jeugdraad-held. Fatma: ”Ik vind het fijn om een rol te spelen met een boodschap, een rol die mensen wakker schudt. Ik zou bijvoorbeeld wel mee willen spelen in een film over eerwraak, want het lijkt me goed om dat onderwerp opnieuw aan de orde te stellen.”
Wat doe je met Prinsjesdag?
Ik ben dan aan het werk op de set, maar ’s avonds kijk ik wel naar de samenvattingen en commentaren op tv en internet. Ik kijk dan vooral wat er voor jongeren wordt gedaan. De Troonrede heb ik denk ik maar ooit één keer gezien. Ik vond het niet echt een duidelijk verhaal. Je zit je dan af te vragen: waar gaat dit over? Wat is een begroting nu eigenlijk? Wat gaat er nu echt concreet gebeuren? Dat mag dus wel wat duidelijker, eenvoudiger, zodat mijn opa en oma en jongeren het ook begrijpen.
Hoe zou je hoed eruit zien op Prinsjesdag?
Ik zou wel een mooie hoed opzetten: zo een met een hele brede rand, die over je halve gezicht heen flapt en waar je dan een beetje mysterieus onderuit kijkt. Ik zou geen hoed met een boodschap’ dragen. Ik draag mijn boodschap liever op een andere manier uit.
Prinsjesdag: waardevolle traditie of onnodig ouderwets gedoe?
Mooi gedoe, een traditie die moet blijven. Volgens mij is het ooit verzonnen om ons allemaal meer eensgezind te maken, trots op ons land, samen de Koningin toejuichen en dat werkt nu nog steeds wel. Ik vind het wel mooi zo, ook om naar te kijken. Ik zou het wél goed vinden als er op scholen wat meer aandacht zou worden besteed aan de serieuze kant van Prinsjesdag: samen kijken en dan praten over wat het allemaal betekent.
Wat zie je op dit moment als een probleem voor/bij jongeren?
Dat jongeren te makkelijk geld lenen en schulden opbouwen. Het is vaak te makkelijk om een creditcard te krijgen of een lening af te sluiten. En jongeren hebben een beetje te neiging om alles niet morgen maar gisteren al te willen hebben. Ze kijken teveel naar anderen, naar wat anderen, ook oudere jongeren, voor spullen hebben. De nadruk lijkt te liggen op bezit en niet op liefde, aandacht en vrienden, niet op activiteiten, op dingen doen. Een nogal materialistische jongerencultuur dus. Ouders moeten jongeren meer het goede voorbeeld geven; hun kinderen leren hoe ze goed met geld om moeten gaan. Ik verdien als actrice denk ik meer dan veel andere mensen van mijn leeftijd, maar mijn ouders zeggen altijd: misschien heb je deze maand veel geld, maar je weet niet wat er de andere elf maanden binnenkomt, dus zet je geld maar op de bank. Dat doe ik nu automatisch en ik zorg dat ik altijd genoeg geld heb voor mijn vaste lasten. Ik wil geen geld van mijn ouders lenen. Ik geef ze liever geld dan dat ik er om vraag! Scholen kunnen trouwens ook een rol spelen. Het is toch raar dat je wel leert hoe de wet van Pythagoras in elkaar zit, maar niet hoe je met geld moet omgaan? Ik vind dat je op school zou moeten leren waar je op moet letten als je een hypotheek afsluit, hoe je je inkomen budgetteert en wat er met je belastinggeld gebeurt!
Wat vind je van de studiefinanciering? Is dat genoeg?
Ik wil zelf ook graag gaan studeren, Media en Cultuur aan de UvA, maar durf eigenlijk niet te beginnen, omdat ik niet weet of ik het haal om binnen vier jaar af te studeren. Ik zal er toch naast blijven acteren en dan mis je natuurlijk een hoop. Ik ben vooral bang dat ik dan een hoge schuld opbouw. Daar hoor ik van studerende vrienden enge verhalen over. Ja, het is eigenlijk wel raar dat jongeren op zich makkelijk geld lenen, maar dan toch bang zijn om een studieschuld op te bouwen. Misschien lenen ze makkelijker geld van hun vader dan van de overheid en willen ze na hun studie hun geld liever aan leuke dingen uitgeven. Of misschien komt het omdat zo’n grote schuld moeilijk te overzien is. Daar ligt het voor mij denk ik vooral aan. De studiefinanciering mag overigens ook wel wat hoger. Van het maandbedrag dat je nu kunt krijgen kun je meestal niet eens een kamer betalen!
Wat zou het belangrijkste punt zijn als je zelf de Troonrede mocht schrijven?
Ik zou er iets inzetten over het milieu. Daar zijn natuurlijk al veel plannen voor, maar dat is nog lang niet genoeg. We moeten meer geld besteden aan het opvoeden van mensen, mensen leren hoe ze kunnen zorgen dat deze wereld er ook nog is voor onze kinderen en kleinkinderen. En ik zou er ook iets inzetten over het overleven van de economische crisis: zorgen dat ook de armere mensen goed geholpen worden.
